حذف رسمی حجم مبنا از بورس و فرابورس | آغاز فصل جدید معاملات از دی‌ماه ۱۴۰۴

به گزارش نبض بورس، سازمان بورس و اوراق بهادار با صدور اطلاعیه‌ای رسمی، از حذف عملی حجم مبنا در بازار سرمایه خبر داد؛ تصمیمی مهم که می‌تواند ساختار معاملات بورس تهران و فرابورس ایران را وارد مرحله‌ای تازه کند. بر اساس این اطلاعیه، حجم مبنا برای تمام نمادهای معاملاتی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس و فرابورس، از اول دی‌ماه ۱۴۰۴ برابر با یک سهم تعیین شده است؛ موضوعی که در عمل به معنای بی‌اثر شدن این محدودیت قدیمی است.

این تصمیم در پی مصوبات هیئت‌مدیره بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران و با تأیید هیئت‌مدیره سازمان بورس اتخاذ شده و تمامی نمادهای بازار سرمایه را در بر می‌گیرد. هم‌زمان با این تغییر، مقررات مربوط به گره معاملاتی نیز از تاریخ یادشده در بورس تهران و فرابورس ایران اجرا نخواهد شد.

حجم مبنا؛ محدودیتی که پس از ۲۲ سال کنار رفت

حجم مبنا برای نخستین بار حدود ۲۲ سال پیش و در دوره مدیریت حسین عبده‌تبریزی به‌عنوان دبیرکل وقت بورس، با هدف کاهش نوسانات شدید قیمت، جلوگیری از معاملات صوری و کنترل دستکاری قیمتی به قوانین بازار سرمایه اضافه شد. اما با گذشت زمان، بسیاری از کارشناسان معتقد بودند این ابزار به‌جای افزایش کارایی بازار، به صف‌نشینی، قفل شدن نمادها و کند شدن کشف قیمت منجر شده است.

اکنون با کاهش حجم مبنا به یک سهم، عملاً این محدودیت از معاملات حذف شده و قیمت پایانی سهام می‌تواند با همان حجم معاملات روزانه، به قیمت تعادلی نزدیک‌تر شود.

اثرات حذف حجم مبنا بر بازار سهام

این تصمیم می‌تواند چند پیامد مهم برای بازار سرمایه داشته باشد:

• افزایش سرعت کشف قیمت و همگرایی سریع‌تر قیمت پایانی با عرضه و تقاضای واقعی

• کاهش صف‌های خرید و فروش به‌ویژه در نمادهای کوچک و کم‌معامله

• افزایش نقدشوندگی و جذابیت معاملات کوتاه‌مدت

• کاهش امکان حبس قیمت توسط بازیگران خاص با معاملات محدود

نکات تکمیلی مهم درباره حجم مبنا

• با حجم مبنای یک سهم، قیمت پایانی تقریباً معادل آخرین قیمت معامله‌شده خواهد بود.

• این تغییر، رفتار بازار را به استانداردهای بورس‌های بین‌المللی نزدیک‌تر می‌کند که در آن‌ها حجم مبنا وجود ندارد.

• اهمیت دامنه نوسان و نظارت بر معاملات مشکوک پس از این تصمیم افزایش می‌یابد، زیرا حجم مبنا دیگر نقش ضربه‌گیر را ایفا نمی‌کند.

• برای سهامداران، به‌ویژه نوسان‌گیران، مدیریت ریسک و حد ضرر اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.

در مجموع، حذف عملی حجم مبنا پس از بیش از دو دهه، یکی از مهم‌ترین اصلاحات ساختاری بازار سرمایه محسوب می‌شود؛ اصلاحی که اگر با نظارت مؤثر و شفافیت اطلاعاتی همراه شود، می‌تواند به کارآمدتر شدن معاملات و بازگشت اعتماد به بورس کمک کند.